SİGARASIZ TOPLUM MERKEZİ

 

Hasan YÜCESAN[*]

 

            Dünya sigara üretimi 5.771 milyar adet olup Türkiye yaklaşık 110 milyar adetlik (5,5 milyar paket) üretim ve tüketim miktarları ile 7nci sırada yer almaktadır.

            Tütünden üretilmişlerin tüketimi, özellikle sigara tüketimi çok yaygın bir bağımlılık çeşidi olmasının yanı sıra, dumanında bulunan maddelerin insan sağlığı üzerine yaptığı olumsuz etkiler nedeniyle dünyanın ve Türkiye’nin en önemli halk sağlığı sorunlarından biridir. Dünya genelinde yılda 4 milyon kişi sigara nedeniyle ölmekte ve hayatlarının 22 yılını kaybetmektedirler. Bu gerçekleri fark eden gelişmiş ülkelerde sigara içme oranları hızla düşerken, gelişmekte olan ülkelerde artmaktadır. Türkiye’de 1984 sonrası dönemde sigara tüketimi yüzde 80 oranında artmıştır. Oysa, aynı dönemde ABD’de sigara tüketimi yüzde 30 oranında azalmıştır. Bugün dünyada, 800 milyonu gelişmekte olan ülkelerde olmak üzere toplam 1,1 milyar kişi sigara içmektedir. Bugünkü sigara içme trendleri devam ederse 2030 yılında, yılda yaklaşık 10 milyon kişi sigara içtikleri için ölecektir. Ülkemizde sigara içme prevalansı çok yüksektir. Erkek nüfusta yüzde 50’nin üzerinde olan, kadın nüfusta yüzde 30’a yaklaşan prevalans yüksekliğinin nedenlerinden biriside bırakma oranlarının düşük olmasıdır. Ülkemiz için tüm nüfusu yansıtan bırakma oranı yüzde 20 civarındadır. Bu oran, bıraktırma hizmetlerinin nispeten güçlü olduğu toplumlarda, örneğin ABD’de yaklaşık yüzde 50’dir. Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) kabul ettiği hesaplamayla, yaklaşık olarak her 1 milyar adetlik sigara tüketimi, 1.000 kişinin vakitsiz ölümüne yol açmaktadır.

            Sağlık Bakanlığının raporlarına göre, tütün ürünleri tüketimi Türkiye’de yılda sağlık, işgücü vb. yaklaşık 2,72 milyar ABD Doları ekonomik kayba ve yaklaşık 110.000 kişinin zamansız ve erken ölmesine neden olmaktadır. Bu sayı Türkiye’de bir yılda ölen anne, bebek ve çocuk sayısının yaklaşık iki katıdır. Trafik kazalarında oluşan can kaybını yıllık 3.000 kişi kabul ettiğimizde bu rakamın da yaklaşık 37 katıdır. Raporlarda, ayrıca sigaraya başlama yaşının 12’ye indiği ve sigara içmeyen akciğer kanserli hastaların yüzde 33’ünün sigara içen bir kişiyle birlikte yaşadığı ifade edilmektedir.

            Başkalarının içtiği tütün ürünlerinden dolayı kişinin tütün içeriğinin etkisinde kalması “pasif etki” olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca, annenin aktif veya pasif içimine bağlı olarak tanımlanmaktadır. Ülkemizde halka açık alanlarda pasif etki yaygındır ve kontrol problemleri vardır. Bu yerler özellikle, kamu kurum ve kuruluşları, eğitim kurumları, özel ve tüzel iş yerleri, toplu taşıma araçları (tren, taksi, feribot, vapur vb.) lokanta, bar, pastane, kafe, kıraathane, kulüpler, alışveriş merkezleri, oteller ve diğer konaklama tesisleri, kültür hizmeti veren yerler (sinemalar, tiyatrolar, konser salon ve alanları), terminaller (otobüs, tren, havaalanı), spor alanlarıdır. Bu alanlarda sigara kullanma yasağına özellikle çalışanlar ve görevliler tarafından uyulmamaktadır.

            Ne yazık ki, ülkemiz sigara içme konusunda kötü bir üne sahiptir. Özellikle Avrupa’da “Türk gibi sigara içmek” deyimi pek çok dile yerleşmiştir. Örneğin İtalyanca’da “Türk gibi sigara içmek” anlamında “Fumare come un Turco” tabiri kullanılmaktadır.

            Tütün Ürünleri Karşıtı Uygulamalar

            Dünyada;

Türkiye’de;

Ülkemizde 4207 sayılı yasanın genişletilmesi olarak ele alındığı yasa teklifleri TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonunda Ocak 2006 tarihinde kabul edilmiştir. Birleştirilen teklifler yasalaştığı taktirde, Türkiye AB standardında bir tütün ürünleri ile mücadele yasasına kavuşmuş olacaktır. Söz konusu yasa ile Türkiye’de tütün ürünlerinin zararlarına karşı verilen mücadele daha etkin hale gelebilecektir.

Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi Ve 5261 Sayılı Yasa

            Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) 21 Mayıs 2003 tarihinde yapılan 56. Dünya Sağlık Asamblesi toplantısında kabul edilen ve Türkiye adına 28 Nisan 2004 tarihinde New York’ta imzalanan “Dünya Sağlık  Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi”ni onaylayan 5261 sayılı Yasa, 30/11/2004 tarih ve 25656 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu çerçeve sözleşme, 28 Şubat 2005 tarihinde tüm Dünyada yürürlüğe girmiş olup, bu sözleşme hükümlerine göre hazırlanması gereken protokoller DSÖ ve taraf ülkelerce düzenlemektedir. Bu kapsamda, ülkemizde “Ulusal Tütün Kontrol Programı”nın hazırlanması çalışmaları sürdürülmektedir. Tütün ve tütün ürünlerinin kullanımından kaynaklanan zararların önlenebilmesi amacıyla, Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesinin (TKÇS) Türkiye’ye uyarlanmış hali “Ulusal Tütün Kontrol Programı”, global standartlar oluşturma ve uygulama açısından önemli bir belge niteliğindedir.

4207 Sayılı Yasa

            Türkiye, “…kişileri tütün ve tütün mamullerinin zararlarından, bunların alışkanlıklarını özendirici reklam, tanıtım ve teşvik kampanyalarından koruyucu tertip ve tedbirler almak…” amacıyla 7/11/1996 yılında çıkardığı 4207 sayılı “Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine dair Kanun” sayesinde uygulamada on sene epey mesafe almıştır. Hatta, bu yasadan da önce Ocak 1988’de, Dünyada ilk defa Türk Hava Yollarının uçaklarından tütün ürünleri tüketimi yasaklanmıştır. Havayollarında  Türkiye’nin başlattığı bu ilk uygulama 1989’da Fransa’ya, 1990’da ABD’ye örnek olmuştur.

            5326 Sayılı Yasa

            Ülkemizde önemsenmesi gereken bir başka yasal düzenleme de 30/03/2005 tarihinde kabul edilen 5326 sayılı Kabahatler Kanunudur. Yasanın 39. maddesi; kamu hizmet binalarının kapalı alanlarında, toplu taşıma araçlarında ve özel hukuk kişilerine ait olan ve herkesin girebileceği binaların kapalı alanlarında tütün ürünlerinin tüketimi halinde Elli Türk Lirası idari para cezasını öngörmektedir. Yasanın uygulanmasına ilişkin Başbakanlık ve İçişleri Bakanlığının Genelgeleri 2005 yılında yayınlanmıştır.

            4733 Sayılı Yasa ve TAPDK

            03/01/2002 tarih ve 4733 sayılı “Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri Genel Müdürlüğünün yeniden yapılandırılması ile Tütün ve Tütün Mamullerinin üretimine, iç ve dış alım ve satımına, 4046 Sayılı kanununda ve 223 sayılı kanun hükmünde kararnamede değişiklik yapılmasına dair kanun”, 09/01/2002 tarih ve 24635 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanunun “Kurulun çalışma esasları, görev ve yetkileri” başlıklı 3 üncü maddesi d) bendi, “4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesine Dair yasada yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla, tütün ve alkol tüketimlinden kaynaklanan kamusal, toplumsal ya da tıbbi nitelikteki her türlü zararlı etkileri önleyecek düzenlemeleri yapmak, bunlarla ilgili kararları almak.” Şeklinde düzenlemiştir.

            Tütün, tütün ürünleri ve alkollü içkiler piyasası düzenleme kurumu (TAPDK) ) tütün ve tütün ürünlerinin Türkiye’de üretimine, iç ve dış alım ve satımına ilişkin usul ve esasları düzenlerken diğer taraftan da tütün ürünlerinin tüketimiyle ilgili kamusal, ya da tıbbi nitelikteki her türlü zararlı etkileri önleyecek düzenlemeleri yapmakta ve çeşitli etkinliklerde bulunmaktadır. Tütün ürünlerinin üretimini ve tüketimini doğrudan ilgilendiren ve önemli düzenlemelerden biri, 06/01/2005 tarih ve 25692 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Tütün Mamullerinin Zararlarından Korumaya Yönelik Üretim Şekline, Etiketlenmesine ve Denetlenmesine İlişkin ve Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”tir.

                                               SİGARANIN GERÇEK YÜZÜ

POLONYUM-210

(Radyo Aktif/Kansorejen)

 

DDT

(Böcek Öldürücü)

METANOL

(Füze Yakıtı)

N

İ

K

O

T

İ

N

NAFTALİN

(Güve Kovucu)

BÜTON

(Tüp Gaz)

AMONYAK

(Tuvalet Temizleyicisi)

ASETON

(Oje Sökücü)

RADON

(Radyasyon)

ARSENİK

(Fare Zehiri)

KADMİYUM

(Akü Metali)

KARBON MONOKSİT

(Egzoz Gazı)

 

HİDROJEN SİYANÜR

(Gaz Odaları Zehirli)

TOLÜEN

(Tiner)

+4000

(Zehirli Madde)

KARBON MONAKSİT

            Sigara dumanındaki %4 karbon monoksit vücuda oksijen taşınmasını engeller. Karbon monoksit, damarlarda kolesterol depolanmasına yol açar. Sigaranın kanser yaptığı binlerce defa bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

NİKOTİN

            Eroin ve kokain kadar ağır bağımlılık yapan uyuşturucu bir maddedir.Kan basıncını yükseltir, kan dolaşımını yavaşlatır, nabız sayısını artırır, sindirimi yavaşlatır, solunum yetmezliğine sebep olur.

Sigara Hakkında Bilgiler

·         Sigara görüntü ile bulaşan salgın hastalıktır.

·         Çocukların sigaraya başlaması, önce büyüklerine özenmekle, arkadaşlarına uymakla olmaktadır.

·         Çocuk sigaraya başladıktan sonra etrafındaki arkadaşlarını teşvik etmeye başlamaktadır.

·         İçilen bir sigara öldürücüdür.

·         Sigaranın sağlığa zarar vermesi içildiği andan itibaren başlar.

·         Sigaranın kanser yaptığı bilimsel olarak ispatlanmıştır.

·         Akciğer kanserine yakalanmış birisinin iyileşme şansı çok azdır. Bazı kanserlerin tedavisinde önemli gelişmelere karşın, akciğer kanserinin tedavisi bakımından başarılı sonuçlar alınamamaktadır. Akciğer kanserli her 10 hastadan ancak 1 tanesi 5 yıl yaşayabilmektedir.

·          Akciğer kanserinin tedavisi olmadığına göre, akciğer kanserinden korunmaya öncelik vermek gerekmektedir. Bu da sigaradan uzak durmakla mümkündür.

·         Sigara akciğer, ağız, boğaz, yemek borusu, gırtlak, mesane, rahim, pankreas, böbrek vb. kanserlerin meydana gelmesinde başlıca etkendir. Ayrıca sigara, bronşit ve amfizem oluşumuna birinci derecede sebep olmaktadır.

·         Sigara dumanı içeriye çekilmese bile, temas ettiği yerlerde (dudak, dil, ağız içi, yemek borusu, gırtlak) tahribata yol açar. Duman içeriye çekilmese bile bir miktar duman akciğere gider.

·         Sigaranın insan vücudunda en çok etki yaptığı organ kalptir. Kalp hastalıkları ve beyin kanaması nedeniyle olan ölümlerin üçte biri sigaraya bağlanır.

·         Emziren annelerin sigara içmesi halinde; sütle ve solunum yoluyla çocuğun aldığı duman, bebekte kusma, dalgınlık, uyuklama, taşikardi, mide ve bağırsak sistemi bozuklukları, havaleler, gerek zeka gerekse fiziki yönden gelişmede yavaşlamalara neden olur.

·         Sigara , cinsel arzu ve gücü azaltır, hatta yok eder.

·         Sigara, dişlerin çürümesine, diş elerinin bozulmasına, ses kısıklığına ve sesin kalınlaşmasına neden olur.

·         Sigarayı bırakmak, öldürücü kalp ve akciğer hastalıkları riskini azaltır.

·         Sigara, ağrılı ve yavaş bir ölüme neden olur.

·         Sigara, spermlere zarar vererek, doğurganlığı azaltır.

·         Sigara yüksek derecede bağımlık yapar. Başlamayın…

Yaşamınızı ve geleceğinizi sigara dumanı karartmasın.

Sevgili anneler, Babalar

Her geçen gün vahim boyutlara ulaşmaya başlayan, ülke insanımızın beden ve ruh sağlığını olumsuz yönde etkileyen faktörlerin başında yer alan sigara, alkol, uyuşturucu maddeler ve benzerlerinden, geleceğimizin güvencesi çocuk ve gençlerimizi koruyalım.

Yalnızca ülkemizin değil tüm dünyanın düşmanı olan “sigara” ile mücadele etmek, bedensel ve toplumsal zararlarına karşı çocuklarımızı, gençlerimizi korumak, sigara içen içmeyen herkesin en büyük sorumluluğudur.

Sigara kullananlar, sigaranın yaşam kalitesini nasıl bozduğunu, bedensel ve zihinsel güçsüzlüklerle sağlıklı yaşamdan nasıl uzaklaştıklarını çok iyi bilirler.

Hiçbir faydası olmayan sigara ve dumanından sevdiklerinizi ve kendinizi koruyun.

Sigara ve dumanından uzak durarak ortaya çıkacak sorunları baştan önleneceğini unutmayalım.

Sigaranın temelde aileyi genelde toplumu nasıl esir aldığını, çürütüp yok ettiğini unutmayalım.

Sigaranın keyif ve haz veren değil, en ağır hastalıklara yol açan öldürücü bir madde olduğunu unutmayalım.

Pasif içiciliğin de aktif içicilik kadar tehlikeli olduğunu unutmayalım.

Sigaranın çocuklarımızın bedenlerinde onarılması imkansız zararlara yol açabileceğini unutmayalım.

Sigara ve dumanıyla, geleceğimizin, sağlığımızın, sevdiklerimizin, uçup gideceğini unutmayalım.

Sigaranın beyin damarlarının daralmasına, tıkanmasına, beyin enfarktüslerine ve felçlere neden olduğunu unutmayalım.

Sigara içilen ortamda yaşayan çocukların, bunu normal bir davranış biçimi gibi algılayıp kolaylıkla sigaraya başlayabileceklerini unutmayalım.

Sigaranın cilt de kırışıklıklara, göz altı torbalarına, saç dökülmesine ve erken ihtiyarlık görünümüne sebep olduğunu unutmayalım.

Sağlıklı kaliteli uzun yaşamın sigarayı bırakmakla başlayacağını unutmayalım.

İnsan vücuda da, toplum da sigarayı reddediyor. Sigaranın zararlarını fark edenler artık hızla sigaradan kurtulup sigarasız sağlıklı yaşam tercihi yapıyorlar. Ülkemizde sigarayı bırakanların oranları hızla artıyor.

Yaşamınızı ve geleceğinizi sigara dumanı karartmasın.

Sağlıklı Gençlik Sağlıklı-Toplum

Sigara içmeyen gençlik demek; eğitimli kültür düzeyi yüksek, bilinçli, atılgan, başarılı, sosyal iletişim ağı kuvvetli, ufku açık, güçlü fikirlere sahip gençlik demektir bilinciyle;

Irk, din, siyasi görüş, ekonomik ve sosyal durumu ne olursa olsun; ulaşılabilir en yüksek sağlık standartlarında yaşamak her insanın temel haklarından biridir anlayışıyla;

Tütün kullanımı ve dumanına maruz kalmanın yaygınlığını azaltmak, bölgesel, ulusal ve uluslar arası tütün kontrol önlemlerinin alınarak, mevcut ve gelecek nesillerin, tütün tüketimi ve dumanına maruz kalmanın yıkıcı, sağlık, çevresel ve ekonomik sonuçlarından korunmasına katkı sağlamak amacıyla;

13/01/2000 tarihinde faaliyetlerine başlayan Sigarasız Toplum Merkezi “Çocuk ve Gençlik” grubu çalışmalarını başarıyla sürdürmektedir.

Avrupa tütün kontrolü stratejileri esas alınarak; yürütülen çalışmalarda Sigarasız Toplum Merkezi çocuk ve gençlik grubu, çocuk ve genç akranlarının hiçbir zaman sigaraya özenmemeleri ve asla başlamamaları için aktif çaba göstermektedirler.

Çocuk ve gençlerin anne, baba, öğretmen, sporcu, sanatçı, politikacı, doktor, yönetici vb. büyüklerine özendikleri, sigara içmeyi normal bir davranış gibi algıladıkları için denemekte sakınca görmeyip kolaylıkla sigaraya başlayabileceklerini, sigara içilen ortamlarda duman etkisinde kalan çocukların nasıl zarar gördüğünü hatırlatıcı, Avrupalı kültüründen örnekler verilerek yapılan aktif faaliyetler devam etmektedir.

Çağdaş uygarlığın temsilcileri, yarınlarımızın umudu sevgili çocuklar, sevgili gençler;

            Sizler bütün insanlığın geleceği ve umutlarısınız, sizler biz büyüklerin gerçekleştiremediği sigarasız toplumu gerçekleştireceksiniz.

            Sizlerin bize verdiği destekler devam ettiği sürece yarınlar çok güzel mutluluklarla dolu olacak. Sizlerden beklentimiz sigarasız toplumun en güçlü savunucuları olmanızdır.(1)

            Dünya sağlık Örgütü “Tütün Kontrol Çerçeve Sözleşmesiyle” tütün salgınını etkin ve kapsamlı uluslar arası tepki, uluslar arası işbirliği gerektiren küresel bir sorun olarak kabul edilmiştir.

            Bütün dünyada özelliklede gelişmekte olan ülkelerde sigara ve diğer tütün ürünlerinin tüketim ve üretimindeki artıştın ve bu durumun aileler yoksullar ve ulusal sağlık sistemleri üzerine getirdiği yükten ciddi kaygılar duyulmaktadır.

            Tütün tüketimi ve tütün dumanına maruz kalmanın “ölüme, hastalıklara ve sakatlıklara neden olduğu, sigara ve tütün içeren bazı ürünlerin bağımlılığı ve bağımlılığın devam etmesine yol açtığı ve bunların içerdikleri bileşiklerin çoğunun ve oluşturdukları dumanın farmakolojik olarak aktif, toksit, mutajenik ve kanserojen olduğu bilimsel olarak kanıtlanmıştır.

            Yaşamın ana kilit elemanı oksijendir. “Yani oksijen varsa hayat var, oksijen yoksa HAYAK da yoktur.” Sigara vücuda oksijen alınmasını, kullanılacağı dokulara taşınmasını engeller.

            “Çocuk Hakları Sözleşmesi” gereği, anne ve babaların, çocuklarına en yüksek sağlık standartlarında yaşama hakkı tanımaları gerekmektedir.

·         Sigara içen genç ölür.

·         Sigara arterleri tıkar, kalp krizi ve felçlere sebep olur.

·         Hamile iken sigara içmek bebeğe zarar verir.

·         Çocuklarınızı sigaradan koruyun, duman solutmayın.

·         Sigara yüksek derecede bağımlılık yapar, başlamayın.

·         Sigara bırakmak öldürücü kalp ve akciğer hastalıkları riskini azaltır.

·         Sigara ağrılı ve yavaş bir ölüme neden olabilir.

 

Pasif İçicilik ve Aktif Zarar Görme

Sigara dumanının zararları saymakla bitmez ve sadece sigara içenler için değil içmeyenler içinde çok zararlıdır. Sigara, puro ya da pipo içen bir kişinin yanında duran kişi hem yanan tütününün hem de sigara içen kişinin dışarı verdiği dumanı solur ve oldukça büyük bir zarar görür.

Her yıl binlerce pasif içici, sigara dumanının verdiği zararlardan dolayı hastalanarak, hayatını kaybetmektedir.

Zehirli duman

Pasif içiciler, sigara içen kişilerin yanında durarak 3.700 çeşit kimyasal gazdan zarar görmektedirler. Bunların büyük bir kısmı zehirlidir, geriye kalan kısmı da kanserojen benzopyrene ve formaldehyde gazlarıdır.

Sigara dumanına ne kadar çok maruz kalırsanız, kalp krizi geçirme ve akciğer kanseri olma riskiniz o oranda artar.

Risk Altındaki Bebekler ve Çocuklar

Ne yazık ki, çocuklar için risk çok daha ciddidir. Çünkü, akciğerleri henüz gelişmektedir ve onlar yetişkinlerden daha fazla ve hızlı nefes alıp verirler. Sigara dumanının etkisinde bırakılarak, pasif içici durumuna düşürülen çocuklarda, kulak ve boğaz enfeksiyonları, bronşit ve zatürree sıklıkla görülen hastalıklardır.

Sigara içen kişi yalnızca kendine zarar vermekle kalmaz, içtiği sigaranın dumanından etrafındaki kişiler de zarar görürü. Pasif içicilik, kendi istemleri dışında, kişilerin kapalı alanlarda içilen sigara dumanlarını solumalarıyla ortaya çıkan durumdur.

Sigara dumanı toksit ve kanserojeniktir. İnsan yaşamının en önemli bölümü (0;080) kapalı yerlerde geçmektedir. Kapalı ortamların da en önemli kirleticisi sigara dumanıdır. Sigara dumanı ile kirlenen kapalı ortamların normal havalandırma ya da bina içi hava filtrasyonları ile temizlemek olası değildir. Bu ortamların havalarının temizlenebilmeleri için, normal filtrasyonların ventilasyonunu 200 kat daha arttırmak gereklidir. Pasif içicilikle ilgili yapılan birçok çalışmada sigara içilen ortamlarda bulunan kişilerin sigara içmeseler bile, sigara içen kişiler kadar etkilendikleri ortaya konmuştur.

KENDİNİZİ YENİLEYİN

            Sigarayı bırakmak zor olabilir. Ancak şimdiye kadar sizin gibi pek çok kişi sigarayı bırakmayı başarmıştır. Çünkü onlar sigarayı bırakmaya hazırdılar ve sigaraya duyacakları isteğe karşı koymayı planladılar. Ayrıca sigarayı bırakmış olan çoğu kimse bunu başarmadan önce defalarca denediler.

            Sizde sigarayı bırakmayı denediniz mi!

·         Sigarayı bırakanların sayısı her gün giderek artmaktadır. Siz de sigarayı bırakarak daha sağlıklı bir hayat seçin!

·         Kendinize uygun bir plan yapın ve ona bağlı kalın.

·         Sağlıklı bir hayata doğru attığınız bu adım için tebrikler!

·         Bırakamıyorsanız tekrar denemeyi unutmayınız.

 

Sigarayı Bıraktığınızda;

·         Kalp hastalıkları, felç, kanser, amfisem veya bronşit gibi akciğer hasalıklarına yakalanma ve sağlıklısız bebek sahibi olma riskiniz azalacak,

·         Daha uzun ve sağlıklı bir yaşam için şansınızı artıracaksınız,

·         Elbiseleriniz, saçınız ve nefsiniz daha temiz kokacak,

Sigarayı Bırakın!

·         Sigara almak için harcadığınız paradan tasarruf edeceksiniz,

·         Artık etrafınızdakileri rahatsız etmeyeceksiniz,

·         Sigaranızın dumanıyla, arkadaşlarınızın kalp ve akciğer hastalıklarına, ailenizin ve özellikle çocuklarınızın grip, soğuk algınlığı ve astıma yakalanmasına neden olmayacaksınız.

Karar Verin!

            Önümüzdeki 2 ila 4 hafta arasındaki bir günü, bırakma günü olarak seçin. Bu sizin hayatınızın en önemli günüdür. Şimdi bu bırakma gününü belirleyin. Kendinize ve sizi sevenlere söz vererek sözünün ERİ olduğunuzu da unutmadan kararlılığınızı devam ettireceksiniz.

Bırakmadan önce:

·         Ailenize ve arkadaşlarınıza bu kararınızı anlatın. Onlardan destek ve anlayış isteyin.

·         Bırakma nedenlerinizi bir kağıda yazın. Bir kopyasını her gün görebileceğiniz bir yere, örneğin buzdolabının üzerine asın.

·         Evinizdeki, çalışma odanızdaki bütün sigaralarınızı, çakmaklarınızı, kül tablalarını ve size sigarayı hatırlatacak her şeyi atın.

·         Kesinlikle sigara satın almayın.

Sigaradan Uzak Durmak İçin Bir Plan Yapın;

·         Puro ve pipo gibi diğer tütün ürünlerinden de uzak durun.

·         İlk olarak, size sigara içme desteği veren yerlerden uzak durun. Bunun yerine zamanınızı, kütüphane, sinema veya mağaza gibi sigara içilmeyen yerlerde geçirmeyi planlayın.

·         Daha önce sigarayı bırakmayı denediğiniz zamanları gözden geçirin. Neyin işe yaradığını ve yaramadığını düşünün.

·         Kendinizi ödüllendirin. Sigarayı bırakmak zor bir iş olabilir. Sigarayı bırakmayı bir şeyi terk etmek olarak algılamayın.

·         Harcamadığınız parayla kendiniz, aileniz ve özellikle çocuklarınız için özel bir şeyler alın.

·         Evinizdekileri, özellikle çocuklarınızı, size bırakma konusunda yardımcı olmaya teşvik edin.

Zorluklarla Başa Çıkın;

Sigara içmenin yerine geçebilecek ve daha sağlıklı olan şu işleri yapmayı deneyin;

·         Ellerinizi meşgul etmek için; resim çizin, yazı yazın, gazete okuyun, örgü örün bulmaca çözün, en önemlisi spora başlayın. Sigaranın bir yerde EL ALIŞKANLIĞI OLDUĞUNU UNUTMAYIN ve imkanınız varsa her gün yoksa haftada en az üç gün , beş kilometre (yaklaşık 1 saat) orta tempoda yürümeyi deneyin.

·         Sinirlendiniz mi? Kızgın mısınız? Streslendiniz mi? Üzgün müsünüz? Rahatlayın, derin bir nefes alın, yürüyün. Size yakın dertleşebileceğiniz birisiyle konuşun, dışarıda dolaşın, hareket edin, müzik dinleyin.

·         Sabah kalktığınızda; Dişlerinizi fırçalayın, ağzınızı yıkayın, kahvaltıdan hemen sonra tekrar dişlerinizi fırçalayın.

·         Yemekten sonra; dişinizi fırçalayın, bir arkadaşlarınızı arayın veya bir bardak çay için.

Sigarayı Bırakmak İçin En İyi Yollar

Şu iki öneriyi birden yapın:

            1.Stres ve şiddetli sigara içme isteğiyle nasıl başa çıkacağınızı öğrenin. Sigara içmeyi istemenize sebep olacak şeylere karşı dikkatli olun.

            2.Sigarayı bırakmak için size en yakın sağlık kuruluşuna başvurabilirsiniz.

Arasıra İçme İsteklerine Karşı Dikkatli Olun;

            Sigaradaki nikotin, eroin ve kokain gibi bağımlılık yapıcıdır. Sigarayı bıraktıktan sonra ilk birkaç hafta en zor zamanlardır. Vücudunuzda nikotin eksikliği ortaya çıkar. Konsantre olun. Az bir müddet sonra sigara içmiyor olacaksınız. Tekrar sigara içmeye başlasanız bile vazgeçmeyin. Kaçamaklar öğrenmek için şanstır, vazgeçmek için değil.

Olmak istediğiniz Kişi Olun!

Başarınızı Kutlayın;

            Her bir hafta, ay veya yıl için;

·         Başarınız için bir takvim ve tablo tutun.

·         Arada bir bıraktığınız için mutlu olduğunuzu anlatan yeni sebepler yazın.

·         Sigara için harcamadığınız parayı biriktirerek hep almak istediğiniz, ancak alamadığınız bir şey alın.

Peki ya Kilo Almak?

            Çoğu insan sigarayı bıraktıklarında kilo alırlar. Tüm alışkanlıkları bir anda değiştirmek mümkün olmasa bile, akşam yemekten sonra duyacağınız sigara isteğine engel olacak ve biraz egzersiz yapmış olacaksınız.(2)

            Sigarasız toplum, çağdaş bir toplum, yek diğerine saygılı bir toplum ve sağlıklı bir yaşam dileklerimle.[†]



[*] Emekli 1.Sınıf Emniyet Müdürü, Genel Başkan

 

[†] (1)Fatma CENGİZ,Sigarasız Toplum Merkezi Başkanı web:www.sigarasıztoplum.com/email:bilgi@sigarasıztoplum.com ,Tel:0312 419 95 75

  (2) Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Yayınlar