5188 SAYILI ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİNE DAİR KANUNDA DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ ÜZERİNDE DÜŞÜNCELER VE MESLEKLE İLGİLİ BİR KAÇ ÖNERİ…

 

                                                                                                                 

                                                                                                           Yusuf Vehbi DALDA[1]

 

            Büyük Birlik Partisi Genel Başkanı Sayın Muhsin YAZICIOĞLU tarafından kanunun 518 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 11. ve 14.maddesinin değiştirilmesi konusunda verilen teklif, kendisinin vefatından sonra Parlamento’da anısına gösterilen saygı nedeniyle gündeme alınmıştır.

18/02/2009

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun 11. ve 14. Maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Teklif, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunda yer alan, özel güvenlik görevlilerinin her beş yılda bir yeniden eğitim ve çalışma ruhsatı alma zorunluluğu öngören hükümlerin kaldırılmasını amaçlamaktadır.

 

            Kişilere hayatta iken değer vermek daha önemli olmakla birlikte, neticede, var olan tüm görüş ve düşünce ayrılıklarının bir kenara bırakılarak bu teklifin gündeme alınması ve yasalaştırılması yönünde gayret ve çaba harcanmasını takdirle karşılamak gerekir.

 

             Anılan değişiklik önergesiyle;  genelde daha ziyade özel güvenlik görevlisi ve yöneticisi-çalışanlarını ilgilendirmektedir.  Bunların özel güvenlik temel eğitiminden 5 yıl sonra yenilenmesi gereken eğitimleri müteakiben yapılacak sınavda başarısız olunması halinde, işinden de olma riskini ortadan kaldırmak ve kimlik/çalışma izini alınırken ödenmesi gereken önemli miktardaki “harcın” ödenmeyerek ekonomik bir rahatlık sağlama ve yine bu işlemler için temel eğitim sonrası alınan sağlık raporu ve yapılan arşiv araştırması/güvenlik soruşturması gibi işlemlerin bir kere daha yapılması olgusunu ortadan kaldırarak, masraf ve zaman israfının önlenmesi hedeflenmektedir.

 

            Gerçi teklifin verildiği tarihten sonra geçen sürede anılan kanunun uygulama yönetmeliğinde yapılan ve 26.09.2009 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikle,  yenileme eğitimi sonrası yapılacak sınav sonrası değerlendirme mantığı değiştirilmiş ve bu bir tür  “seviye tespitine” dönüştürülüp, başarısız ve dolayısıyla işinden olma sorunu çözülmüştür.  Ancak,  bu düzenleme yine de çalışanlara özellikle ekonomik açıdan bir rahatlık getirmemiştir.

 

            Teklifin ele alınması sektörde büyük bir sevinç ve 5 yılı aşan uygulama süreci içinde belirlenen bazı eksik ve aksaklıkların çözüme katkısı olacağı düşüncesiyle umutla karşılandı. Bu bağlamda, sektör sivil toplum örgütleri de çeşitli öneriler hazırlayıp ilgili ve yetkililere sundular. Böylece ortaya 15-20 maddelik bir değişiklik taslağı çıkmış oldu.

 

            Bunlardan olabilecek sayıda çok önerinin gerçekleşmesi sektörün en az 10-15 yıllık bir süre için önünü açma ve çalışanların ekonomik ve özlük hakları açısından kısmi de olsa iyileştirme getireceği gibi, iş ve işlemleri de önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.

 

            Bu nedenle, sektörün gözü kulağı önce İçişleri Komisyonu, sonra TBMM’dedir. Bu bağlamda TBMM’nin bir üyesine gösterdiği vefa yanında, özel güvenlik sektörü de rahmetli Muhsin Yazıcıoğlu’nu özel sektöre yaptığı bu katkıdan dolayı saygıyla anmaktadır. 

 

            Diğer taraftan bu tasarının gerçekleşmesinde ilgisi ve yetkisi olan her kesin konuya olumlu yaklaşacağı ve yapılan önerilere kulak vermeleri beklenmektedir.

          

ÖNERİLER…ÖNERİLER...ÖNERİLER…

 

            Öncelikle Çağın Polisi Dergisinin 100 yılına ulaşması nedeniyle, Emekli Emniyet Müdürleri Sosyal Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği Genel Sekreteri Sayın Dr. Ahmet Nihat Dündar’ın çok detaylı şekilde açıkladığı, Dernek Kuruluşu ve Derginin çıkartılması sürecinde katkısı bulunan herkesi gönülden kutlamak gerekir. Demokrasinin gelişimiyle sürece dâhil olan ve batı ülkelerinde çok etkin bir rol oynayan ve ülkemizde de son yıllarda gittikçe önem kazanan Sivil Toplum Kuruluşlarında görev yapmak çok haz verici olmakla birlikte esasında zor bir görevdir. Kişinin hem zamanını ayırması, hem de maddi destek vermesi gerekir. Özverili bir iştir. Dergiye zaman zaman yazıları ve önerileriyle katkıda bulunan biri olarak yaptığım ziyaretlerde değerli meslektaşlarımın ne denli özveriyle çalıştıklarına bizzat şahit olmuşumdur. Dolayısıyla bugün gelinen noktanın çok önemli olduğu ve büyük sabır ve emekle ulaşıldığını biliyorum. Derneğimizin yeni yerinin hayırlı olmasını ve Dergiye nice 100.sayılar diyerek önerilere gelince;

 

 

                  Ders                                                   Temel Eğitim               Yenileme Eğitimi

       1.Özel Güvenlik Hukuku ve Kişi Hakları           20  Saat                            10 Saat

       2.Özel Güvenlik Tedbirleri                                  20                                       10

       3.Kalabalık Yönetimi                                           10                                         4

       4.Kişi Koruma                                                        9                                         4

       5.Genel Kollukla İlişkiler                                      4                                         2

       6.Silah Bilgisi ve Atış                                           20                                       10

       7.Uyuşturucu Madde Bilgileri                             2                                          1

 

      Halen ülke düzeyinde faaliyet gösteren 691[2] Özel Güvenlik Eğitimi Kurumu olduğu göz önüne alındığında, bunun oldukça iyi bir gelişme olduğunu vurgulamak gerekir.    Diğer taraftan yine bu kanunda öngörülen işlerde emekli ve istifa ederek ayrılmış meslek mensupları şirket kurucusu ve yönetici olarak da hizmet vermektedir. Bunların hacmini belirlemek için Özel Güvenlik Hizmet Daire Başkanlığınca istatistikî bir çalışma yapılabilir.

 

Bu konudaki önerilerime geçmeden önce de 3 anımı yer vermem gerekiyor:

Birincisi yurt dışı görevlerinin birinde, akşam yemeğinde aynı masada oturduğumuz Fransız meslektaşımla meslek üzerinde sohbet ederken söylediği bir husus çok dikkatimi çekmişti: Anlattığında göre, Fransa’da belirli rütbeye ulaşan ve emekliliğine 2-3 yıl gibi az süre kalan görevlilere kamu kurum ve kuruluşlarında Güvenlikle ilgili  bölümlerde iş imkânı sağlandığı, bununla hem kişinin ekonomik durumunu iyileştirmesi ve de bir ölçüde sivil hayat hazırlandığı ifade edildi. Neticede bunun canlı bir örneğini ileriki yıllarda Koruma Daire Başkanlığım görevim sırasında sivil havacılıkla ilgili bir görevde, Air France’da Güvenlikten sorumlu olan kişinin benzer bir uygulamayla buraya atandığını bizzat görme fırsatım oldu.

 

İkinci anım ise, yine Koruma Daire Başkanlığı görevinde iken, TSK’dan emekli olanlar için Genelkurmay Başkanlığınca “sivil hayat hazırlık” projesi çerçevesinde emekliliği gelen subaylara çeşitli konularda eğitim verildiği, bunlardan birinin de özel güvenlik alanı olduğu için Emniyet’le işbirliği yapıldığı idi. Bu projede o yıl-1998 yılı- emekli olanlara özel güvenlikle ilgili bilgiler de verilmişti.

 

Üçüncüsü ve bana göre en önemlisi ise; 2003 yılında TBMM gündeminde bulunan Özel Güvenlik Yasa taslağı ve veto edilen Özel Dedektiflik ile ilgili araştırma ve lobi faaliyetleri yaparken, o yıl TBMM Koruma Müdürü olan kardeşimizin vasıtasıyla tanıştırıldığım Meclis Kanunlar Dairesinden bir yetkili bana, birçok meslek mensuplarının; sigortacılar, gümrükçüler, mali müşavirlerin alanlarıyla ilgili çıkartılan kanunlarda kendileri için de bir iş alanı açtıkları, ancak sadece polisin bu konuda bir çabası olmadığını gözlemlediğini ve bu alanda gayret sarf edilmesi gerektiğini ifade etmişti. Doğrusu çok makul bir öneriydi ve ilgili kanunlar incelendiğinde bunun nasıl gerçekleştiği anlaşılıyor. Değerli yazar buna Hazine Müsteşarlığı eksperliğini de ilave etmiş, hatta Ailenin korunmasıyla ilgili mevzuatta da benzeri faaliyet alanları var gibi. Bu bilgiyi edinince, o yıl henüz kanunlaşmayı bekleyen özel güvenlik yasa taslağına, verilen örneklerden esinlenerek “Emniyet Müşavirliği-Danışmanlığı”  başlıklı bir madde ekleyip, meslekte belli tahsili olan ve belli süre çalışıp belli rütbeye ulaşan ve alanında belli süreli özel bir eğitim-seminer alanların İçişleri Bakanlığı-Emniyet Genel Müdürlüğüce açılan sınavı kazananlara, “Yeminli Özel Güvenlik Müşavir-Danışmanı”  olarak görevlendirilmesi yönünde bir hüküm eklemeyi önermekle, maalesef o tarihte bunu önce kendi meslektaşlarıma anlatamadım. Vakit geçmiş sayılmaz, bu şimdi de hala özel güvenlik kanunu veya yine TBMM’de İçişleri Komisyonunda bulunan “Özel Dedektiflik Yasa Taslağına” eklenecek bir maddeyle ve bu yasanın bir an evvel çıkartılmasına çalışılarak sağlanabilir. Böyle bir düzenlemenin yapılması halinde, Yeminli Özel Güvenlik Müşavir-Danışmanları, çeşitli kurum ve kuruluşlarda “Güvenlik Sorumlusu” olarak görev yapma yanında, her iki yasanın uygulanmasıyla ilgili iç ve dış denetimlerde görev alabilirler. Ayrıca İl Özel Güvenlik Komisyonlarına danışmanlık ve verilen görevler doğrultusunda özel güvenlik izni verilecek yerler için inceleme yapıp, rapor düzenleyebilirler.

            Bilindiği üzere mevcut durumda pek çok kamu kuruluşunda Savunma Sekreterliği isimli birimler vardır ve çoğunda TSK’dan emekliler görev yapmaktadır. Buna emniyet mensubu emeklileri de dâhil olabilir.

            Bu konuda somut olarak önerim, Emniyet Genel Müdürlüğünün Personel İşlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı koordinesinde bir çalışma grubu oluşturarak mevcut ve yeni çıkartılacak yasalar çerçevesinde bu konularda neler yapılabileceğini tespit etmesi ve sonrasında belirlenen hususlar doğrultusunda tasarılar hazırlaması yönünde bir faaliyet gösterilmesidir. Doğal olarak bu çalışmalara Emekli Emniyet Dernekleri-Sivil Toplum Kuruluşları da katkıda bulunmalıdır.

 

            Biraz potpuriye dönen bu yazıda Sayın Milletvekili Hasan Özdemir’in kanun teklifi hakkında da kısa bir yorum yapmak gerekirse, çok isabetli olan böyle bir teklifi hazırladığı için kendisine teşekkür etmekle, hayat bulması için daha yoğun çalışma yapılması gerektiğine inanıyorum. Parlamento geleneğinde maalesef muhalefetten yapılan teklifler pek ele alınmıyor. Ancak konunun bir şekilde gündeme getirilmesi ilgililerin dikkatini çekebilir. Bu konudaki somut önerim de; öyle veya ülke seçin sathına doğru girmek üzere, şimdiden, emekli dernekleri-STK’lar olarak, Emniyet Teşkilatını mensupları ve emeklilerin özlük ve sosyal durumlarının iyileştirilmesi için bir paket program hazırlanarak seçimlere katılacak tüm partileri ziyarette sorunlar-çözüm önerileri birinci elden anlatılabilir. Bilindiği üzere partiler seçime girerken hazırladıkları seçim bildirilerinde güvenlikle ilgili bölümlerde ayırmaktadırlar, verilen raporların bir şekilde değerlendirilebileceğini düşünüyorum.

 

            Yazıya son vermeden önce, geçtiğimiz haftalarda basında yer alan ve pek çok meslek mensubunu heyecanlandırdığını düşündüğüm iki haber; biri poliste “başpolis geliyor” başlıklı rütbe düzenlemesi, diğeri de “polisin günlük mesaisin 8 saat olarak uygulanacağı” haberlerinin takipçisi olmak ve buralarda olabilecek olumlu gelişmelerin diğer alanlar için de bir örnek ve umut oluşturacağını düşünüyorum.


[1] E.1.Sınıf Emniyet Müdürü,Güvenlik ve Eğitim Uzmanı

[2] www.egm.gov.tr/ozel güvenlik daire başkanlıgı